W przypadku egzekucji alimentów od dłużnika przebywającego poza Polską wierzyciel powinien udać się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania sądu okręgowego, do Sekcji obrotu prawnego z zagranicą, gdzie zostanie poinstruowany w zakresie wymaganej dokumentacji. Jeżeli właściwy będzie Sąd Okręgowy we Wrocławiu wszelkie niezbędne informację uzyskają Państwo tutaj:

Zaległość alimentacyjna w momencie składania wniosku powinna wynosić co najmniej 3 miesiące.


Dłużnik przebywa na terytorium Unii Europejskiej


W przypadku, gdy dłużnik przebywa na terytorium Unii Europejskiej, zastosowanie znajdzie Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz.U.UE L z dnia 10 stycznia 2009 r.). Powyższy akt prawny reguluje tryb przekazywania wniosków enumeratywnie wskazanych w art. 56 (1), tj.

  • uznanie lub uznanie ze stwierdzeniem wykonalności orzeczenia;
  • wykonanie orzeczenia wydanego lub uznanego w wezwanym państwie członkowskim;
  • uzyskanie orzeczenia w wezwanym państwie członkowskim w przypadku braku jakiegokolwiek orzeczenia, w tym także, w razie potrzeby, ustalenie ojcostwa;
  • uzyskanie orzeczenia w wezwanym państwie członkowskim, jeżeli nie istnieje możliwość uznania ani stwierdzenia wykonalności orzeczenia wydanego w państwie innym niż to państwo członkowskie;
  • zmianę orzeczenia wydanego w wezwanym państwie członkowskim;
  • zmianę orzeczenia wydanego w państwie innym niż wezwane państwo członkowskie” oraz art. 53 (wniosek o podjęcie szczególnych działań w przedmiocie uzyskania informacji o adresie, dochodach i majątku dłużnika).


Należy również wskazać, iż orzeczenia alimentacyjne wydane po 18 czerwca 2011 r. (w przypadku Danii – po 27 marca 2015 r.) w państwach, które są objęte Protokołem haskim z dnia 23.11.2007 r. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych (Dz.U. L 331 z 16.12.2009 r., s. 17) są automatyczne uznawane za wykonalne w innych państwach członkowskich. W przypadku orzeczenia wydanego wcześniej niezbędne będzie przeprowadzenie procedury uznania orzeczenia.


Dodatkowo, niniejsze rozporządzenie zmienia rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, zastępując jego przepisy mające zastosowanie do zobowiązań alimentacyjnych.


Dłużnik przebywa na terytorium Albanii, Białorusi, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Norwegii, Turcji, Ukrainy, USA, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii oraz Irlandii Północnej


Jeżeli dłużnik przebywa na terytorium wyżej wymienionych państw (szczegółowa lista państw dostępna na uprzednio wskazanej stronie HCCH), wówczas zastosowanie znajdzie Konwencja o międzynarodowym dochodzeniu alimentów na rzecz dzieci i innych członków rodziny, sporządzona dnia 23 listopada 2007 r. (Dz.U. UE L z dnia 22 lipca 2011 r.).

Podobnie, jak w poprzednim przypadku, wniosek składany jest za pośrednictwem właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela alimentacyjnego sądu okręgowego.

Przedmiotowa konwencja zastąpiła z zastrzeżeniem art. 56 ustęp 2, Konwencję haską z dnia 2 października 1973 r. o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń odnoszących się do obowiązków alimentacyjnych oraz Konwencję haską z dnia 15 kwietnia 1958 r. o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w przedmiocie obowiązków alimentacyjnych w stosunku do dzieci, o ile ich zakres stosowania między tymi Państwami pokrywa się z zakresem stosowania niniejszej Konwencji, jak również zastąpiła Konwencję o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą, sporządzoną w Nowym Jorku dnia 20 czerwca 1956 r.


Państwami-Stronami Konwencji nowojorskiej są m.in.: Algieria, Argentyna, Australia, Barbados, Białoruś, Brazylia, Burkina Faso, Chile, Chiny, Ekwador, Filipiny, Gwatemala, Haiti, Izrael, Kazachstan, Kirgistan, Kolumbia, Macedonia, Maroko, Meksyk, Mołdawia, Monako, Niger, Nowa Zelandia, Pakistan, Republika Środkowo-Afrykańska, Republika Zielonego Przylądka, Serbia, Seszele, Sri Lanka, Surinam, Szwajcaria, Tajwan, Turcja, Urugwaj, Watykan.


Ponadto, Polska jest związana wieloma umowami dwustronnymi dotyczącymi obrotu prawnego w sprawach rodzinnych, na podstawie których istnieje możliwość dochodzenia roszczeń alimentacyjnych w innych krajach.

Polska a Islandia


Inaczej rzecz się ma w stosunkach między Polską a Islandią. Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, sporządzona w Lugano dnia 30 października 2007 r. (Dz.Urz. UE L 339 z dnia 21.12.2007 r., s. 3-41), która na mocy art. 65 (z zastrzeżeniem art. 66 i 67) zastąpiła inne konwencje oraz Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych sporządzona w Lugano dnia 16.09.1988 r. (Dz .U. z 2000 r., Nr 10, poz. 132 i 133) w stosunkach pomiędzy Polską a Islandią nie ustanowiły organów centralnych, udzielających pomocy wnioskodawcom.


Tym samym ww. akty prawne nie przewidują pośrednictwa sądów powszechnych oraz ministerstw sprawiedliwości w przekazywaniu wniosków o stwierdzenie wykonalności wyroków do właściwych organów na terytorium Islandii.
Do wniosku egzekucyjnego należy załączyć:

  • odpis prawomocnego orzeczenia sądowego zasadzającego alimenty z adnotacją sądu o prawomocności wraz z klauzulą wykonalności, wyciąg z orzeczenia/ugody sądowej w sprawie zobowiązań alimentacyjnych wydawany przez sąd polski na formularzu zawierający informacje o wierzycielu, dłużniku oraz o zobowiązaniu alimentacyjnym (wypełnia sąd),
  • zestawienie zaległości alimentacyjnych (w dwóch wersjach językowych),
  • międzynarodowe skrócone odpisy aktów urodzenia wierzycieli alimentacyjnych,
  • zupełne odpisy aktów urodzenia (gdy dzieci pochodzą ze związku pozamałżeńskiego),
  • numer rachunku bankowego.

Co jest potrzebne do złożenia wniosku egzekucyjnego?


Co do zasady wniosek o egzekucję alimentów za granicą nie podlega opłacie. Bardzo istotnym jest, aby we wniosku zawrzeć jak najwięcej informacji o danych dłużnika, takie jak numery identyfikacyjne, miejsce pracy, miejsce pobytu. Jeżeli dokładne miejsce pobytu dłużnika nie jest znane należy jednocześnie złożyć do sądu wniosek o ustaleniem miejsca pobytu. Do wniosku egzekucyjnego należy załączyć:

  • odpis prawomocnego orzeczenia sądowego zasadzającego alimenty z adnotacją sądu o prawomocności wraz z klauzulą wykonalności, wyciąg z orzeczenia/ugody sądowej w sprawie zobowiązań alimentacyjnych wydawany przez sąd polski na formularzu zawierający informacje o wierzycielu, dłużniku oraz o zobowiązaniu alimentacyjnym (wypełnia sąd),
  • zestawienie zaległości alimentacyjnych (w dwóch wersjach językowych),
  • międzynarodowe skrócone odpisy aktów urodzenia wierzycieli alimentacyjnych
  • zupełne odpisy aktów urodzenia (gdy dzieci pochodzą ze związku pozamałżeńskiego)
  • numer rachunku bankowego.


Sąd Okręgowy ustala organ centralny innego państwa, któremu wniosek zostanie przekazany i przekaże wniosek wraz z załącznikami. Organ w innym państwie członkowskim, do którego został skierowany wniosek, potwierdza jego wpływ w terminie 30 dni od dnia otrzymania oraz zawiadamia o podjętych wstępnych działaniach. W terminie 60 dni od daty potwierdzenia wpływu wniosku wezwany organ centralny powinien poinformować wzywający organ centralny o poczynionych ustaleniach.